có những điều không nói ra, chỉ ghi lại...
pn

Chủ Nhật, tháng 2 15, 2026

Một thoáng thủ đô Warsaw, Ba Lan


Trong các đất nước miền Đông Âu Châu, có lẽ Ba Lan (Poland) là một đất nước có nhiều nỗi bất hạnh xảy đến với xứ sở này, nhưng cũng từ đó dân tộc Ba Lan đã có những trang sử hào hùng kèm theo nỗi bi tráng của một đất nước nhược tiểu. Warsaw, thủ đô Ba Lan đã vươn lên từ những đổ vỡ của chiến tranh thời thế chiến và cách mạng. Ngày nay Warsaw có gì lạ?

Royal Palace Square tại Warsaw Old Town. (Hình ATNT Tours & Travel)

Sau Thế Chiến II, Warsaw bị tàn phá gần như thành bình địa. Những ghetto và những trại tập trung tàn sát người Do Thái do quân Đức Quốc Xã dựng lên đã đưa Ba Lan làm chứng nhân cho lịch sử nhân loại về cuộc chiến tranh diệt chủng đã xảy ra trong thế kỷ 20. Chứng tích các cuộc nổi dậy của những người Do Thái tuyệt vọng (vì trước sau cũng chết) được thành phố Warsaw ghi lại bằng những tấm bia kỷ niệm. Những địa ngục trần gian xưa kia ngày nay đã trở thành nhưng nơi chốn du lịch, gợi nhớ cho du khách biết về những điều lịch sử đã đi qua thủ đô Warsaw.

Nếu bạn là người thích về văn hóa lịch sử thì thành phố Warsaw có rất nhiều hấp dẫn lôi cuốn bạn về những câu chuyện của thế kỷ xưa. Kiến trúc của thành phố Warsaw bây giờ đã được phục chế lại những kiến trúc cổ từ thế kỷ 19. Con đường Royal Route (Con Đường Hoàng Gia) ngày trước bây giờ là phố Nowy Swiat, khởi đầu từ bùng binh Rondo de Gaulle, nơi có tượng Tướng De Gaulle của nước Pháp được thành phố dựng nơi đây nhằm nói lên lời cám ơn của Warsaw với sự giúp đỡ của Tướng De Gaulle với Ba Lan sau Thế Chiến II.

Không biết xưa kia “Con Đường Hoàng Gia” đẹp như thế nào, nhưng bây giờ đây là con đường thật xinh xắn, dịu dàng, và thơ mộng với các hàng quán café, restaurant và những shopping shop.

Pilsudski/Victory Square with Tomb of the Unknown Soldier, nơi cố Giáo Hoàng John Paul II dâng Thánh Lễ khi Ngài trở lại viếng thăm Ba Lan đầu tiên năm 1979. (Hình ATNT Tours & Travel)

Đoạn đường đi qua khu phố cổ chỉ dài hơn 1.5 km nhưng ít nhất cũng có năm điểm du lịch mà du khách có thể thưởng ngoạn. Điểm đầu tiên là nhà thờ Holy Cross Church nơi cất giữ trái tim của Chopin người nhạc sĩ thiên tài Ba Lan, ông mất cách đây hơn 160 năm. Ông qua đời lúc hãy còn trẻ (39 tuổi), người ta đã không thể đem thân xác ông về lại Ba Lan như ý ông mong ước. Đành để thân xác ông ở lại Paris nhưng “trái tim ông” được mọi người đem về cất giữ trong vòng tay Thiên Chúa ở Thánh đường Holy Cross tại Warsaw.

Đi xuống thêm một đoạn đường ngắn, nơi đây du khách có dịp thưởng ngoạn một bức tượng khá lớn miêu tả về nhà bác học thiên văn Niclaus Copernicus của Ba Lan. Sau đó là dinh Tổng Thống Ba Lan, một dinh thực quả thực rất kohiêm nhường dành cho một vị nguyên thủ quốc gia. Có nhiều đất nước rất nên học hỏi và bắt chước sự đơn giản “không phí phạm của công” này ở thủ đô Warsaw.

Lazienki Palace còn gọi là “Cung Điện Trên Nước” trong Lazienki Park. (Hình ATNT Tours & Travel)

Cuối đường là khu Phố Cổ với tượng Vua Sigismund III đứng trên một thạch trụ rất cao. Một tay nhà vua cầm gươm tượng trưng cho sự can đảm và một tay cầm Thánh Giá tượng trưng cho sự chiến thắng quỉ dữ. Vua Sigismund III là người đã chọn Warsaw làm kinh đô mới thay thế cho cố đô Krakow. Sau lưng nhà vua là ngôi Lâu Đài Hoàng Gia (Royal Castle), nơi nhà vua và quần thần làm việc. Royal Castle với tường mái màu cam đỏ làm màu sắc nổi bật lên trên khu quảng trường phố cổ. Lâu đài này đã từng bị dội bom san bằng trong Thế Chiến II và ngày nay đã được trùng tu lại hoàn toàn. Đến Warsaw người ta không nhìn thấy được những cung điện vĩ đại to lớn hay những lâu đài vàng bạc xa hoa, nhưng hình như du khách cũng không ai bận tâm nghĩ đến điều đó. Có lẽ du khách khi đến viếng thăm Warsaw họ có nhiều ý nghĩ tò mò, muốn biết về những sự thay đổi như thế nào sau ngày chế độ Cộng Sản Ba Lan sụp đổ. (Điều này hình như cũng đúng luôn cho hai đất nước láng giềng Hungary và Cộng Hòa Tiệp).

Nếu bạn đi vượt qua phía sau của tượng Vua Sigismund III là bạn bắt đầu bước vào quảng trường chợ (market square) của khu Phố Cổ. Ngay chính giữa quảng trường là một tượng mỹ nhân ngư tay cầm kiếm tay cầm khiên. Có nhiều câu chuyện thêu dệt quanh nàng “tiên cá chiến đấu” này nhưng người dân Warsaw thì tin rằng đó chính là vị thần bảo vệ thành phố Warsaw muôn đời.

Tượng Chopin cùng cành liễu lả lướt theo tiếng đàn trong Lazienki Park. (Hình ATNT Tours & Travel)

Nhưng Warsaw không phải chỉ có Con Đường Hoàng Gia mà thủ đô này còn có công viên Lazienki Park, một công viên bao gồm cả cung điện mùa hè “Palace on the water.” Cung điện tuy không lớn lắm nhưng nổi tiếng về sự thơ mộng, tình tứ và có rất nhiều điểm văn hóa vây quanh. Ngoài ra, phải nói đến bức tượng nhạc sĩ Chopin đang lả lướt tấu khúc đàn dương cầm cũng trong khu công viên này. Hình ảnh các cành cây liễu cũng uốn mình theo nốt nhạc bên ông càng làm tăng thêm sự quyến rũ của bức tượng. Đây là một bức tượng sống động nhất làm ngẩn ngơ người thưởng ngoạn. Thời Thế Chiến II, phát xít Đức rất ghét Chopin vì ông là một biểu tượng cho đất nước Ba Lan, vì thế sau khi chiếm đóng Warsaw, quân phát xít Đức đã cho nổ tung, phá hủy đi bức tượng nguyên thủy. Bức tượng mà ngày nay du khách thưởng ngoạn chỉ là bức tượng thứ hai được chính quyền Warsaw cho điêu khắc lại. Ngoài ra, nếu bạn có dịp đến thăm công viên vào Chủ Nhật thì thông thường bạn có dịp xem trình diễn nhạc Chopin ngay ở đây cho du khách thưởng ngoạn. Mỗi Chủ Nhật đều có hai xuất trình diễn nhạc Chopin ở Lazienki Park.

Ngoài khu Phố Cổ và công viên Lazienki Park như đã nói đến ở trên, Warsaw còn phải nói đến toà nhà Văn Hóa và Khoa Học và khu shopping mới ngay giữa trung tâm thủ đô. Tòa nhà Văn Hóa & Khoa Học là một tặng phẩm cho Ba Lan từ Liên Bang Xô Viết, do Stalin ra lệnh xây cho Warsaw. Đây là tòa nhà có hình dáng giống như bảy tòa nhà mà Stalin đã cho xây ở Moscow. Mới nhìn phớt qua, tôi cứ ngỡ tôi vẫn đang ở Moscow chứ không phải đang đứng ở trung tâm Warsaw. Thế mới biết thâm ý của ông trùm cộng sản Stalin muốn thôn tính đất nước khác bằng kiến trúc. (cũng cần nói thêm ở Thượng Hải cũng có một tòa nhà như thế do Xô Viết xây tặng để nối chặt tình hữu nghị Trung-Xô Viết, nhưng vừa xây xong thì hai đồng chí anh em chiến tranh lạnh ngay! Tòa nhà bên Thượng Hải nhỏ hơn bên Warsaw nhiều). Tòa nhà văn hóa này khá cao (231m) vào thời cộng sản. Còn bây giờ thì các tòa nhà được xây sau thời hậu cộng sản như đã vượt lên cao hơn. “Cung Văn Hóa & Khoa Học” bây giờ vừa cũ kỹ, vừa lỗi thời bên cạnh các building của thời kinh tế thị trường. Người ta đã biến “Cung Văn Hóa” trở thành nơi cho thuê tiệm ăn, quán café và có cả Tourist Information Center.

Trái tim Chopin được cất giữ bên trong nhà thờ Holy Cross tại Warsaw. (Hình ATNT Tours & Travel)

Ba Lan, đất nước của một thời cộng sản đã qua vẫn còn phải đương đầu với nhiều khó khăn của chính họ. Nhưng có lẽ niềm vui hạnh phúc nhất của họ là họ đã có nhiều khả năng tự chủ và quyết định mọi điều cho chính dân tộc họ. Một điều mà tôi kinh ngạc và quí nhất ở đây là họ vẫn đang cố gắng bảo tồn những di tích lịch sử, cho dù đó là những di tích của cộng sản. Họ đã không đập phá các tượng di tích về chế độ cộng sản mà họ còn cố gắng bảo vệ không cho đập phá nó và biến các di tích này thành các điểm du lịch lôi cuốn du khách. Chỉ đất nước có một nền dân trí tương đối cao và giới lãnh đạo không ngu xuẩn mới có thể làm được điều đó.


Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel
(https://www.nguoi-viet.com/doi-song/du-lich/mot-thoang-thu-do-warsaw-ba-lan/)